De NPO heeft gisteren haar nieuwe begroting gepresenteerd: het gaat in totaal om bijna 1,2 miljard euro in 2026. Op papier klinkt dat als goed nieuws, maar er zit een flinke keerzijde aan. Ondanks dit enorme bedrag gaat de publieke omroep namelijk ook alvast €32 miljoen bezuinigen.
Daarmee loopt de NPO vooruit op de politieke plannen, waarin voor 2027 zelfs nog grotere kortingen zijn voorzien. De publieke omroep moet daarom niet alleen moet puzzelen met geld, maar ook moeilijke keuzes moet maken. Er verdwijnen 80 banen en sommige kanalen worden helemaal stopgezet.
NPO loopt vooruit op Den Haag
Volgens de organisatie gaat het om ‘vooruitlopen op de realiteit’. Het mediabudget van Den Haag is namelijk onzeker en de NPO wil niet in 2027 plots voor voldongen feiten komen te staan. Door nu al maatregelen te nemen, ontstaat er ruimte om beter voorbereid te zijn.
Tegelijkertijd is dit ook een signaal richting de politiek: de publieke omroep laat zien dat ze verantwoordelijkheid neemt en zichzelf reorganiseert. Of dit strategisch slim is, zal afhangen van welke partijen na de verkiezingen daadwerkelijk aan de knoppen bij de NPO draaien.
Pijnlijke stap voor de Publieke Omroep
Bestuursvoorzitter Lucien Brouwer benadrukt dat dit een pijnlijke stap voor de NPO is. Achter elk geschrapt getal zit een collega met kennis en passie voor de publieke omroep. Dat maakt deze keuze menselijk gezien zwaar, maar volgens de top noodzakelijk om de organisatie slanker en slagvaardiger te maken.
Het doel is ook om middelen vrij te maken voor de digitale toekomst. De NPO wil namelijk nadrukkelijk meer inzetten op online platforms zoals NPO Start en NPO Luister. Daar liggen volgens de organisatie de grootste groeikansen om jongere doelgroepen te bereiken.
BVN, NPO2 Extra en Soul & Jazz uit de lucht
Eén van de meest zichtbare gevolgen van de bezuinigingen is het schrappen van meerdere kanalen. BVN (de zender voor Nederlanders in het buitenland) stopt eind 2026 na meer dan 30 jaar. Ook NPO2 Extra (met een culturele programmering) gaat op zwart. Daarnaast verdwijnen NPO Soul & Jazz en NPO Campus Radio.
Volgens de NPO zijn er genoeg alternatieven: Soul & Jazz krijgen plek op andere kanalen of via podcasts en andere culturele programma’s zijn te vinden op NPO Start.
Ster reclame inkomsten onder druk
Naast de interne bezuinigingen spelen ook de dalende Ster reclame opbrengsten onmiskenbaar een rol. In 2026 wordt verwacht dat de Ster 165,5 miljoen euro afdraagt aan het ministerie van OCW. Dat is flink minder dan de 191,2 miljoen van 2024. Omdat de Ster wettelijk beperkt is tot reclame voor goede doelen op digitale platforms, loopt de NPO inkomsten mis.
Het ministerie bekijkt momenteel of deze regels versoepeld kunnen worden. Als dat gebeurt, zou de Ster meer inkomsten kunnen genereren, wat de druk op de NPO mogelijk iets zou verlichten. Maar tot die tijd moet de publieke omroep het met minder reclamegeld doen.
Méér geld voor sport en grote evenementen
Ondanks alle bezuinigingen, zijn er ook investeringen. Zo krijgt NPO1 in 2026 bijna 60 miljoen euro extra, vooral vanwege de Olympische Winterspelen en het WK Voetbal. Grote sportevenementen trekken immers veel kijkers en logischerwijs gaat de NPO daar stevig op inzetten.
Andere zenders moeten juist inleveren. NPO3 bijvoorbeeld levert 9,4 miljoen in, en ook kinderprogrammering wordt uitgekleed. Het is duidelijk dat keuzes worden gemaakt op basis van bereik en impact, waarbij sport en grote evenementen voorlopig prioriteit krijgen.
NPO Start en NPO Luister
De NPO zet steeds meer in op digitalisering. Platforms als NPO Start en NPO Luister krijgen samen miljoenen extra budget. Alleen al NPO Start mag rekenen op een plus van 22,8 miljoen euro. Daarmee wil de omroep de strijd aangaan met internationale streamingdiensten en tegelijk jongere doelgroepen beter bereiken.
Volgens de NPO ligt hier de sleutel tot toekomstbestendigheid. Het medialandschap verandert snel, en wie jongeren wil bereiken, kan niet alleen vertrouwen op lineaire tv of traditionele radio. Daarom wordt stevig geïnvesteerd in online formats en podcastseries.
NPO blijft investeren in Radio 2
De best beluisterde radiozender van de publieke omroep wordt met rust gelaten. Sterker nog: de NPO ziet Radio 2 als een van de pijlers voor de toekomst. Volgens directeur Jurre Bosman wordt er juist geïnvesteerd in talent voor NPO Radio 2.
Daarnaast is er ruimte om muziekgenres zoals soul en jazz niet volledig te laten verdwijnen, maar ze via Radio 2, NPO Blend en NPO Luister een plek te geven. Daarmee probeert de NPO zowel de liefhebber van niche-muziek als de bedrijven die bewust op NPO Radio 2 adverteren tevreden te stellen.
Politieke onzekerheid voor NPO blijft
Hoewel de NPO nu al stevige keuzes maakt, is het nog maar de vraag of alle aangekondigde bezuinigingen in 2027 en daarna ook écht doorgaan. De huidige plannen van de regering (PVV, VVD, NSC en BBB) voorzien flinke kortingen, maar de politieke kaarten kunnen na nieuwe verkiezingen weer helemaal anders geschud zijn.
Partijen als D66 en GroenLinks-PvdA pleiten juist voor meer of stabiele financiering van de publieke omroep. En ook het CDA, dat het goed in de peilingen doet, staat traditioneel sympathiek tegenover de publieke omroep.
De komende jaren wordt dus spannend of Den Haag de bezuinigingsplannen handhaaft of deels terugdraait. Gelukkig lijkt het er in ieder geval op dat er op de Radio 2 frequentie weinig zal veranderen.
